حتما در ایام محرم امسال این نوحه را بسیار شنیدید:

چیست تقصیر من ای قوم که امروز جهانی

شده آماده به قتلم همه با تیغ و سنانی؟

در شما نیست ز اسلام نه نامی و نشانی

أنا عطشان و قد احرق نطقی و لسانی {عطش مرا فرا گرفته و کلام و زبانم آتش گرفته}

أنا ظمئان و قد احرق قلبی و فوادی {تشنه هستم و قلب و سینه ام سوخته است}

أنا مظلوم حسین

أنا محروم حسین

زیر خنجر شه لب تشنه حسین گفت:

تو ای شمر ستمکار

تو ای ملحد مکار

تو ای کافر غدار

اگر من نشناسی، بگویم بشناسی:

حسینم و ضیاء القمرینم، قتیل الودجینم {من حسینم و نور خورشید و ماه هستم و کششده و دو رگ گردن بریده}

امام الحرمینم أنا الفضه وابن الذهبینم {پیشوای حرمین مکه و مدینه ام، منم نقره و فرزند دو طلا- علی و فاطمه سلام الله علیهما-}

أنا مظلوم حسین

أنا محروم حسین

منم شهپر جبریل منم آیه ی تطهیر

منم نخله خوبان منم زاده زهرا

منم عرش و منم فرش

منم کرسی و لوح و قلم و باعث ایجاد دو عالم

أنا مظلوم حسین

أنا محروم حسین(فایل صوتی این نوحه)

اجرای این نوحه در تاریخ 22 دی ماه 1386 در کربلای معلا توسط فضل الله روانی که به نام «نزار القطری» مشهور است در شبکه سوم سیما بعد از اخبار شبانگاهی 24 دی ماه  بسیار مورد توجه قرار گرفت.

بعد از چاپ مقاله ام در سروش (شماره 1343) با نام  مهندسی پیام محرم در رسانه ملی ( برای دیدن آن کلیک کنید) با توجه به اشاره ای که به نزار القطری  و لحن حماسی و اسطوره ای او در قیاس به نوحه های بی رمق این سالها کرده بودم دوستانی با بنده نماس گرفته و اطلاعات جالبی در خصوص این نوحه خوان قطری که در واقع یک مجری و برنامه ساز کودک است به بنده منتقل کردند.( اطلاعات بیشتر درباره او را در سایت آفتاب به نقل از همشهری جوان  اینجا می توانید بخوانید)

اما نکته ای که در این میان قابل توجه و برای لرستان پژوهان ارزشمند است دانستن نام شاعر این ابیات زیبا و حماسی است. تصور اولیه بنده این بود که شاعر این نوحه مجتهد شهید شیخ محمد علی حسام الشریعه صدخروی(سبزواری) از عالمان ناشناخته قرن 13 هجری سبزوار است که سه کتاب خطی: 1-(دیوان اشعار) 2-(میزان العقاید) 3-(مرآت التواریخ) ازایشان به یادگار مانده است. شرح زندگانی این عالم شهید در این کتاب آمده است:(صدخرو خاستگاه فرهنگ - تالیف : محمد عمادی پور -انتشارات عابد-چاپ اول 1380)

اما در تماسی که استاد سید فرید قاسمی با بنده داشتند یادآوری نمودند که شاعر اصلی این نوحه "صامت بروجردی" است و اعلان داشتند که این شعر به طور کامل در دیوان صامت به چاپ رسیده است. با توجه به دقت علمی که از استاد قاسمی سراغ دارم در صحت ادعای ایشان شک نکردم . اضافه بر آن دیدن دیوان صامت هم تردیدها را زایل می کند . همچنین این مسئله در پایگاه های اینترنتی هم قید شده است.(اینجا را ببینید)
به هرحال اقبال گسترده مردم ایران و کشورهای شیعه نشین می توانست فرصت مناسبی برای معرفی این شاعر توانمند لرستانی باشد که با غفلت از دست رفت!

 این نوشته و این عکس ها از یافته های اینترنتی است. خواندن و دیدنش خالی از لطف نیست!

جیمز فرانسیس هارلی (James Francis "Frank" Hurley) متولد 1885 در سیدنی عکاس ، فیلم ساز و کاوشگر مشهور استرالیایی است که تعداد حدود500  عکس او از  ایران قدیم  (زمان دو جنگ جهانی) توسط کتابخانه ملی استرالیا در اینترنت منتشر شده است ( جهت دیدن این عکس ها اینجا را کلیک و سپس نام ایران را در قسمت جستجو تایپ نمایید)

   عکس های او در مورد ایران با نام « آلبوم  راه روسیه »  شامل تصاویری از شهرهای مختلف ایران از جمله خرم آباد و دورود هنگام همراهی سربازان انگلیسی و هندی از لرستان است .

    هارلی دومین فرزند خانواده 5 نفره ای است که در سن 14 سالگی از خانه فرار و در سن 17 سالگی با خریدن دوربین کداک ،عکاسی را شروع می کند ، او حداقل 6 بار به قطب سفر کرده و در جبهه های جنگ اول جهانی نیز با درجه افسری بعنوان عکاس حضور داشته است . فرانک هارلی در سال 1962 در سن 76 سالگی در استرالیا  درگذاشت.برخی از عکس های او از لرستان قدیم در زیر آورده شده است این عکس ها را وبلاگ فردای لرستان به نقل از لرسو آورده است.

 شهرهای مهم دنیا یا عظیمند یا قدیم. استانبول هم قدیم است وهم عظیم .مثلا تهران خیلی قدیم نیست اما عظیم است ویاسبزوار و نیشابور و خایدالو قدیمند اما عظیم نیستند. عظیم که می گویم به معنی وسیع و پر جمعیت به تعریف امروزی .احيرا به تركيه(استانبولُ-آنتالیا-یالووا) سفر كردم.استانبول شهري عظيم با جمعيتي 18تا 20ميليون نفر است . دو پل بزرگ ،دو طرف آن يعني بخش اروپايي و آسيايي آن را به هم متصل کرده است .عظيم ترين بناي استانبول بناي مسجد ايا صوفيا ست بنايي كه  قبل از تصرف عثمانيها كليسايي بزرگ بوده . با تغييراتي كه درآن ايجاد شده  به یکی از بزرگترین مساجد  عالم اسلام تبديل شده است و اکنون موزه است وبسیار دیدنی و گردشگران زیادی را از اقصی نقاط عالم به آنجا می کشاند.

عظمت از درو ديواراستانبول نمايان است ؛ عظمتي به طول وعرض امپراتوري عثماني.قرار گرفتن بخش عظيمي از اين شهر در قسمت اروپايي تركيه ونزديكي به بازارهاي اروپا نتوانسته رنگ شرقي واسلامي را از چهره آن پاك كند .مظاهر تمدن جديد مثل مترو، منوريل و... در كنار بافت سنتي مثل سنگفرش خيابانها و بازار قديمي و بناهاي چند صد ساله مناظر زيبايي را به نمايش گذاشته است.مردم تركيه هم مسلمانند و هم شرقي.در تركيه كرد يا  فارس زبان باشي غربتت خيلي  طولاني نمي شود .در برخي كتيبه ها مثل سر در دانشگاه  وبازار بزرگ استانبول خط فارسي و عربي به وفور يافت مي شود.موج اسلام گرايي در تركيه هر روز رو به افزايش است  از هر سه نفر زن در خيابانهاي استانبول يك  نفرمحجبه است. حجاب بيشتر در قشر جوان ودانشگاهي  علاقه مند پيدا كرده است. افسوسم در پایان سفر از ندیدن قونیه وعظمت مولوی بود ودر این اندیشه که لاجرم در تدارک سفری دیگر برای زیارت مولانا باشم.

چند وقت پيش در جريان ماموريتي اداري سفري به كويت كردم. ما را به "المتحف الوطني" يا همان موزه ملي بردند چه بود وچه ديديم بماند! سرفرصت ،اگر مجالي بود تدوين خواهم كرد .همين را بگويم كه با حرص عجيبي در تلاشند تا براي خود گذشته بسازند.لنجي را ديدم كه بزك كرده بودند، پرسيدم اين چيست ؟ گفتند اين قديمي ترين لنج كويت است كه پس از سالها جستجو از بنادر  ايران و عمان آن يافته وخريداري كرده ايم . به شوخي به راهنماي موزه گفتم در بنادر جاسك و كنارك ايران قديمي تر از اين وجود دارد كه بي صاحب افتاده اند.

باقي موزه را هم ، راديوهاي قديم ، بيل وكلنگ، مشك آب ، وسايل كشاورزي، جواهرات زنانه و از اين دست وسايلي تشكيل ميداد كه نمونه هاي بهتر از آنها را در صندوقچه مادر بزگهايمان مي توانيم بيابيم. الغرض...

اگر كلمه هاي ميرملاس و هميان را با هر زباني وارد موتورهاي جستجو گر اينترنت كنيد ويا به هر فرهنگ لغتي مراجعه نما ييد در خواهيد يافت  که آثارنخستين تمدنهاي بشري كشف شده تا به امروزدر اين دو مكان بوده است.

نقوش مير ملاس و غارهاي هميان چه عظمتي را از گذشته خود به نمايش ميگذارند!؟

هميان در شمال شهر كوهدشت قرار دارد ، دريافته اند كه حضور انسان واحتمالا انسانهاي نئاندر تال در 60تا70 هزار سال پيش در اين منطقه قطعي است! از غارهاي هميان قريب به 1000 قطعه اشيا ساخته شده از سنگ به وبژه سنگ چخماق به دست آمده است كه...

مير ملاس هم يك پناهگاه صخره اي كوچك است در اطراف كوهدشت با نقوشي منحصر به فرد مربوط به دوازده هزار سال پیش، تصاويري اعجاب آور از گذشته هاي دور فرهنگ وهنر اين سرزمين تا بنشینیم و باد در غبغب بيندازيم که قوم ما چنين و چنانند!

با كمال تاسف مي گويم اگر فكري براي محافظت از نقوش مير ملاس نشود دير نخواهد بود كه

فقط بايد نام آن را در كتابها بجوييم و يا بر سر در گالري ها .

به راستي چه امكاني براي من و شماي لرستاني و ايراني فراهم است تا از اين منطقه ديدن نماييم گردشگر خارجي پيشكش...